Pokerfaces in de klas
VLAANDEREN -Poker is back. Eén op de vier Nederlandse jongeren pokert of speelt online voor geld. Ook in Vlaanderen spelen jongeren: op de speelplaats, op café, in de woonkamer en op het web. Daar verliezen ze massaal veel geld. Nicolas (21) betaalde er zijn kot mee, maar geeft toe dat hij tal van groentjes armer heeft gemaakt. Zitten de gokschuldenaars van morgen nu al in de klas? Klasse duikt onder de pokertafel.
Op het kerstfeestje stellen elfjarigen aan de juf voor om samen te pokeren. Het is een nieuwe trend. Bij Blokker staan de rekken vol met het spel. Bij oudere leerlingen wordt de woonkamer de pokertempel. Elke vrijdagavond verlicht een bureaulampje bij Cedric (17) thuis het speelhol. Op de grote ovalen eettafel liggen een goedkope groene speelmat, honderden gekleurde chips en enkele stellen kaarten. Zes tieners zien hoe Cedric behendig de kaarten schudt en verdeelt. Twee van hen dragen een petje tot half over de ogen, een andere heeft een donkere zonnebril op. "Helpt echt", lacht hij. "De kleinste glinstering in je ogen verraadt je." Ze spelen Texas Hold'em, de populairste variant van poker. Elk krijgt twee kaarten en zet in. Na de eerste inzetronde legt de deler drie gemeenschappelijke kaarten open op tafel. Iedereen zet weer in en de deler legt een vierde en na een nieuwe inzet ook een vijfde kaart open op tafel. Wie denkt te kunnen winnen, verhoogt zijn inzet, de andere past. De beste combinatie van vijf kaarten, die elke speler maakt met de twee kaarten in zijn hand en de vijf kaarten op tafel, wint.

Liegen en bedriegen
Onbewogen staren de jongens voor zich uit. "De beste pokerface wint het spel", legt Kenneth (15) uit. Maakt het dan niet uit welke kaarten je toegestopt krijgt? "Liegen en bedriegen, dat is poker. Bluffen. De kaarten in je hand zijn belangrijk, maar ook met slechte kaarten kan je winnen." Enkele spelletjes later knijpt hij zijn   lippen op elkaar en zet het driedubbele in van de rest. Zijn medespelers passen. Kenneth strijkt de pot op. "Een perfecte bluf", grijnst hij terwijl hij twee waardeloze kaarten op tafel gooit. Elk weekend komen de jongens samen om te pokeren. "We kennen elkaar door en door. We willen elkaar niet afzetten. Elk zetten we vijf euro in. Toch goedkoper dan de hele avond op café gaan, niet?"

Spelen met een gewone bankpas
Hoezeer de jongens zich ook amuseren, toernooien die niet in de erkende casino's plaats vinden, zijn illegaal. Marc Callu van de Kansspelcommissie(in Belgie) legt uit: "Wie het pokerspel wil uitbaten, moet een vergunning hebben van de kansspelcommissie. Enkel bij een inzet van 0,22 cent en een maximale winst van 6,20 euro is dat niet nodig. Bijna elke week vallen we binnen op een illegaal toernooi. Online een pokerwebsite uitbaten mag helemaal niet in ons land. Al is het heel moeilijk om het online pokeren in te perken. Andere landen delen wel vergunningen uit en op die websites kunnen onze jongeren natuurlijk wel spelen." Maar jongeren hebben toch geen kredietkaarten? "Die hebben ze niet nodig. Een gewone bankpas volstaat."

Valse identiteit
En je kan er rijk van worden. Althans, zo beweert de website www.megapoker.nl: "Je hoeft niet een briljante geest te zijn om aan een netto uurloon van 30 dollar te komen. Krijg je wat ervaring in het spel en heb je er aanleg voor, dan is het niet ondenkbaar dit uurloon drastisch op te schroeven. Grote jongens verdienen makkelijk 30 000 dollar per maand op het internet." Duizenden goedgelovige jongeren trappen erin. Een recent onderzoek in Nederland toont aan dat meer dan de helft van de jongeren pokert, waarvan een op de vier ook via internet. Nochtans bant elke pokerwebsite minderjarigen. Onvoldoende, zo blijkt uit enkele pokerblogs, online dagboeken van pokeraars. Zo doet de Pokerkleuter, een 15-jarige jongen, uit de doeken hoe hij zijn identiteit vervalste om toegelaten te worden. Een 17-jarige blogger vertelt hoe hij een telefoontje kreeg om te vragen of hij 18 was. "Ik antwoordde 'ja' en daarmee was ik binnen."

Fabeltje
Stommeriken, vindt Kenneth. "Ze zien het geld dat op die online toernooien rondgaat en je ziet de dollartekens al in hun oogjes komen. Het begint met vijf euro, maar al gauw moet je tien euro inzetten om zelfs nog maar gewoon mee te mogen doen met de hand. Enkele spelletjes en je kan al honderd euro kwijt zijn!" Hij draait met zijn ogen, een beetje uit de hoogte. Of hij er misschien zelf negatieve ervaringen mee heeft? Hij haalt zijn schouders op. "Ach, ik heb wel eens online geld ingezet, maar niet veel!" corrigeert hij snel. "Ik had vlug door dat rijk worden van poker een fabeltje was. Het is normaal dat je dat eens probeert. Wie wil er nu niet veel geld hebben? Maar de meeste jongeren pokeren gewoon voor het plezier, hoor. Niet voor het geld!"

Studentenbaan? Te lui!
Voor zijn plezier pokerde hij al lang niet meer, maar om zijn studies te betalen, dat wel. Nicolas (21) speelde twee jaar lang viermaal per week online poker om schoolgeld, boeken en een kot te betalen. "Thuis hadden we het niet gemakkelijk. Als ik wilde voortstuderen, moest ik er zelf voor opdraaien." Waarom dan geen studentenjob zoeken? Nicolas lacht: "Daar was ik te lui voor." Van een vriend die toernooitjes op kot organiseerde, leerde hij de fijne kneepjes van het pokeren. "Voor veel geld speelden we niet, maar als je won, kon je de dag erna wel eens lekker doorzakken", glimlacht hij. Kort daarna ontdekte hij internetpoker. "Pokerwebsites lokken je met talloze acties: schrijf je in via deze link en krijg honderd dollar, nodig vijf vrienden uit en win vijftig dollar enz... In het begin speelde ik voor relatief weinig geld, maar al gauw nam ik meer risico's en won meestal wel. Soms had ik een slechte avond, maar per maand rondde ik gemiddeld af op duizend euro", zegt hij trots. "Ruim voldoende om mijn studies en kot mee te betalen."

Slechte spelers
"Veel plezier haalde ik daar niet uit. Het was een job, waarbij je geld uit een ander zijn zakken slaat. Je pikt er de zwakkere spelers uit en je wint. Bovendien helpen de websites je een handje. Nieuwe spelers krijgen 'toevallig' altijd goede kaarten en winnen. Een lokmiddeltje van de website om groentjes aan zich te binden", lacht hij. "'Ik won in het begin toch, nu gewoon wat dom gespeeld', denken ze en storten geld bij. Dat geld strijk ik dan op." Nicolas observeert de andere spelers: wat zetten ze in, nemen ze risico's... "Wanneer ik een winnende kaart heb, probeer ik hen zwaar te laten inzetten, je weet toch dat ze zullen meegaan. Zo win je snel honderden dollars." Nu hij afgestudeerd is, speelt Nicolas niet meer online: "Uiteindelijk besteel je gewoon mensen die verslaafd zijn. Ik poker wel nog graag, maar alleen met echte spelers."

Luxueuze pokersetjes
"Die succesverhalen zijn zeldzaam. Zorgwekkend is dat je enkel die verhalen hoort", zegt preventiewerker Marc Callu: "We banaliseren poker zo fel dat jongeren een vertekend beeld krijgen van gokken. Ze zien het pokerspel als iets 'gewoons' waarmee ze geld kunnen verdienen. Maar het is en blijft een kansspel met een zwaar verslavend effect. Jongeren in een gokmilieu hebben 15 procent kans om gokverslaafd te worden, jongeren die niet met gokken in aanraking komen, slechts 1 procent." De deuren van de centra voor alcohol en drugproblemen (CAD), die ook gokverslaving behandelen, worden voorlopig nog niet platgelopen door pokerverslaafde jongeren. Loopt België minder storm voor de pokerhype? Ronny Willemen van CAD Limburg blijft voorzichtig. "In België zijn er weinig cijfers over het succes van het pokerspel. Het duurt gemiddeld zeven jaar voor een gokverslaafde de weg vindt naar de hulpverlening. Momenteel is het nog stil rond online gokken, maar dat kan over enkele jaren wel anders zijn."